به گزارش انعکاس بناب به نقل از آناج، در پی تصویب قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر توسط مجلس شورای اسلامی، ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر با ریاست آیت الله جنتی در کشور فعالیت رسمی خود را آغاز کرده و به تبع آن این ستاد در مراکز استان ها نیز به ریاست نماینده ولی فقیه در هر استان فعالیت می کند.

ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر در استان آذربایجان شرقی چند روز پیش با برگزاری اولین جلسه رسمی با حضور آیت الله مجتهد شبستری و استاندار و سایر مسئولین ذی ربط فعالیت خود را شروع کرده است که یکی از سازمان های عضو این ستاد، اداره کل تبلیغات اسلامی می باشد. حجت الاسلام میکائیل اسکندری معاونت فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی استان به عنوان عضوی از ستاد مرکزی، در گفت و گو با خبر نگار گروه فرهنگی آناج از مأموریت ها، ساز کار و برنامه های ستاد توضیح می دهد که متن گفت و گو را در زیر می خوانید؛

آناج: لطفا کلیاتی در مورد ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر و اهداف تشکیل این ستاد بگویید:

امر به معروفو نهی از منکر، مهترین فریضه ی الهی و جزء  فروع دین است به طوری که اجرای تمام فرایض دیگر مرهون امر به معروف و نهی از منکر است و امام حسین(ع) نیز فلسفه ی قیام بزرگ خود را امر به معروف و نهی از منکر اعلام می کند. با این حال متاسفانه انجام این فریضه در جوامع اسلامی مورد غفلت واقع شده است که این نیز جای بحث مفصل دارد.

در حکومت اسلامی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، به این فریضه اهمیت داده شده و در قانون اساسی وظیفه ی دولت بر مردم، مردم بر دولت و مردم بر مردم بیان شده است.

چند سال پیشتر، ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر تشکیل شد، اما همچنان این امر مورد غفلت بود تا اینکه اخیرا با فرمایش رهبر معظم انقلاب این ستاد کار خود را با ساز و کار رسمی تری تحت ریاست آیت الله جنتی آغاز کرده است.

وظیفه ی ستاد نیز تذکر لسانی و همگانی است و با این عنوان شروع شده و تا به حال اقدامات خوبی هم انجام داده است اما علیرغم این لازم بود قوی تر و جامع تر عمل می کرد. حال دوباره با عنوان ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر طرح شده و در استان ما نیز با شاکله ی ریاست ستاد(نماینده ی ولی فقیه در استان)، قائم مقام ستاد(استاندار)، دبیر ستاد(فرمانده سپاه عاشورا) که از معاونت اجرایی، معاونت فرهنگی، معاونت سازمان های نظامی و قضایی و معاونت تشکل های مردمی انجام وظیفه می کند. این امر در سال ۹۲ تصویب و با امضای آیت الله جنتی به استان ها ابلاغ شده و در سال ۹۴ نیز قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده است.

مسئولیت سازمان تبلیغات اسلامی در این ستاد چیست و چه برنامه هایی در این راستا ترتیب داده اید؟

ما نیز به عنوان معاون تشکل های مردمی، با همت همکاران و مدیران زیر مجموعه (اصناف، اماکن، هیات مذهبی، مساجد و گروه ها و ثمن ها) اقدامات موثری در سال گذشته و سال جاری انجام داده ایم که از جمله برنامه های اجرا شده در سال جاری به صورت بومی سازی بوده است که عبارتند از: راه اندازی بانک اطلاعاتی ثمن ها و گروه های تشکل های مردمی، تشکیل هفت کارگروه نشریات در استان، اجرای دوره آموزشی و کارگاهی برای تشکل های مردمی به تعداد ۱۶۵۰ نفر، برگزاری پنج جلسه ی شورای هماهنگی تشکل های مردمی در استان، اجرای طرح طلایه داران امر به معروف و نهی از منکر در کلیه شهرستان ها، تجلیل از ۶۵ نفر از فعالان امر به معروف و نهی از منکر در مناسبت های مختلف، استفاده از ظرفیت خیرین برای فعالیت های فرهنگی و تبلیغی، تهیه و توزیع بروشور مصادیق معروف و منکر در گردهمایی های تحت پوشش محرم، اجرای بیش از نه هزار تذکر لسانی و ۱۵ هزار تذکر کتبی در قالب کارت های طراحی شده، اجرای ۱۹ دوره آموزشی فقه و زندگی برای اصناف و اتحادیه های صنفی، چاپ تقویم دیواری به تیراژ چهار هزار نسخه در ابتدای سال، اجرای کارگاه های آموزشی برای شبکه ی تبلیغ دینی با موضوع آسیب ها و فرصت ها و غیره، برگزاری چند نشست مهم با گروه های مرتبط با مجموعه بخصوص شورای هیات مذهبی و غیره.

امیدوارم با توجه روالی که در قانون جدید ابلاغ شده است، گام های جدید و موثری نیز برداشته شود اما لازم به تاکید است که وظیفه ی ستاد بیشتر سیاست گذاری و برنامه ریزی و نهایتا تذکر لسانی است ولی اگر اتفاق و یا مشکل خاصی پیش آید، بعد از اجرای مراحل امر به معروف و نهی از منکر، وظیفه ی دولت و حاکم اسلامی است که بر اساس مجازات پیش بینی شده در قانون با خاطیان برخورد کند.

در رابطه با قانون امر به معروف و نهی از منکر دادگاه هایی پیش بینی شده است تا مجرمان به سزای اعمال خود برسند. درواقع بناست که در هر استان شعبه های تاسیس شود تا به امور امر به معروف و نهی از منکر به صورت فوری و ویژه رسیدگی شود و این طور نباشد که حکم یک خاطی  یکسال بعد صادر شود. یعنی طبق قانون در این دادگاه ویژه ضمن حمایت از آمر و ناهی، حکم خاطی نیز به سرعت صادر و به اجرا در می آید.

آناج: وقتی ستاد امر سیاستگذاری و برنامه ریزی را بر عهده دارد، مجری این سیاست ها چه کس یا کسانی خواهند بود؟

معاونت هایی که در چارت جدید پیش بینی شده است، در راستای وظایف خود حرکت می کنند. ما وظیفه داریم به مردم اطلاع رسانی کرده و آموزش بدهیم و علاوه بر آن باید تذکر لسانی را نیز همواره مورد توجه قرار بدهیم.

مقام معظم رهبری هم توضیح داده اند که وقتی می بینید کسی منکری انجام داده، بر مانیست که با او درگیر شویم بلکه وظیفه داریم تذکر بدهیم و بگذریم. وقتی چند نفر به یک خاطی تذکر لسانی بدهند قطعا در او تاثیر می گذارد و متنبه می شود. اما اگر فرد خاطی با آمر و یا ناهی برخورد کند، به مراجع قضایی معرفی می شود و دولت وارد عمل شده و با او برخورد می کند.

آناج: چشم اندازه تعیین شده برای ستاد چیست؟

آنچه از نظر کمی و کیفی در نظر گرفته شده است این است که ابتدا آسیب ها مورد پژوهش قرار گرفته و منکرات آسیب شناسی شود و از طریق صدا و سیما به اطلاع عموم مردم برسد تا جهت رفع آنها بسیج عمومی شکل بگیرد. وظیفه ی سازمان تبلیغات نیز در این زمینه تبلیغ است و به عقیده ی ما این امر کارساز خواهد بود.

آناج: لطفا توضیح بدهید که وظایف تعریف شده برای سازمان تبلیغات اسلامی در راستای امر به معروف و نهی از منکر چیست؟

سازمان تبلیغات اسلامی با تشکل های متعددی مرتبط است و وظیفه ای که معاونت تشکل های مردمی بر عهده دارد عبارت است از آگاه سازی، آموزش، برگزاری دوره های آموزشی و کارگاه ها برای آحاد مردم و بویژه تشکل های مرتبط مثل هیات های مذهبی، روحانیت، موسسات قرآنی و مداحان. این گروه ها به عنوان افراد تاثیرگذار می توانند در مناسبت های مختلف به جامعه ی هدف خود  اطلاع رسانی و حتی تذکر لسانی بدهند. امیدوارم مرتبطین با سازمان تبلیغات در برچیدن منکرات از جامعه و برپایی معروفات در آن حرف اول را بزنند. ما منکرات را در ۱۵ عنوان مشخص کرده و در قالب منشورهای جدید و بازبینی شده در اختیار تشکل ها قرار می دهیم تا آنها به عنوان افراد تاثیرگذار در جامعه به مردم اشاعه بدهند.

آناج: در گذشته بارها مشاهده شد که آمران به معروف و ناهیان از منکر مورد توهین و ضرب و شتم قرار گرفتند اما مسئولین هیچ حمایتی از آنان نکردند و شاید بهانه شان نیز خلاء های قانونی بود، اما به نظر می رسد نقش نفوذ فرهنگی نیز اهمیت دارد؛ شما این فضا را چگونه ارزیابی می کنید؟

اگر به بررسی تاریخ اسلام بپردازیم می بینیم که اولین و مهمترین شهید امربه معروف و نهی از منکر امام حسین(ع) است که فلسفه ی قیامشان را با این فریضه معرفی می کند و کسانی هم که اهمیت این فریضتین را درک کرده اند، هم در دنیا و هم در آخرت سعادتمند خواهند بود. اما متاسفانه افرادی در جامعه هستند که ساختارشکنی می کنند و به هیچ وجه تمایلی ندارند از حق پیروی کنند و یا حداقل آزادمرد باشند. این افراد نه تنها تجری به گناه می کنند بلکه می خواهند این جرأت به دیگران نیز سرایت بکند. ولی در مجموع نمی توانیم دست روی دست بگذاریم و بگوییم عیسی به دین خود و موسی به دین خود؛اگر نسبت به این مسائل بی تفاوت باشیم، مشمول فرمایش امیرمومنان(ع) خواهیم بود که فرمودند اگر کسی امکان احیاء ام به معروف با زبان، قلم، قدم و دست خود داشته باشد، اما سربازبزند مثل مرده ایست در بین زندگان. انسانی که عرق دینی و شیعی دارد نباید بی تفاوت باشد.

امر به معروف و نهی از منکر به قدری اهمیت دارد که امام حسین(ع) به خاطر احیای آن به شهادت رسید و در عصر حاضر نیز افرادی مثل شهید علی خلیلی از این قاعده مستثنی نیستند که نسبت به امر به معروف و نهی از منکر بی تفاوت نبودند و اقدام کردند و در این راه به فیض شهادت نایل شدند.

البته این بحث نیز مطرح است که عده ای به خاطر خلاء های قانونی نسبت به مسایل امر به معروف و نهی از منکر بی تفاوت بودند و تعصب دینی از خود نشان نمی دادند اما با تصویب این قانون توسط مجلس شورای اسلامی و ابلاغ آن به دستگاه های اجرایی برای حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر، خلاء ها برطرف شده و امیدوارم افراد جری دیگر جرأت تعرض پیدا نکنند و از طرفی امیدواریم این قانون مشوقی باشد برای دلسوزان دین که در احیای امر به معروف و نهی از منکر همت به خرج بدهند.

در رابطه با نفوذ فرهنگی نیز باید بگویم دشمن در پی ناکامی از جبهه ی نظامی به عرصه ی جنگ نرم وارد شده و سعی در مبارزه با مبانی  ارزش های اسلامی دارد که امر به معروف و نهی از منکر نیز یکی از فروع دین اسلام است که اقامه ی سایر واجبات در گرو احیای آن است. دشمن کمر همت بسته تا به تشکل های دینی نفوذ کند و بتوانند نقشه های شوم خود را به دست این افراد تشکلی تاثیرگذار در مردم، عملی کنند. اما کورخوانده اند چرا که با ارشادات رهبر معظم انقلاب، روحانیون و دلسوزان فرهنگی، امیدوارم در اعمال نقشه ی نفوذ نیز موفق نشوند.

هرکس باید به زمان خود آشنا باشد و نسبت به آن بی تفاوت نباشد وگرنه تحت تاثیر شبهات و نفوذ قرار می گیرد. اما اگر نسبت به اتفاقات اطراف خود علم اجمالی داشته باشد، می تواند بر نقشه های دشمن فایق آید. البته به نظر من باید بسیج عمومی شکل بگیرد و مردم در اجتماعات کوچک و بزرگ وحدت خود را حفظ کنند و بر مبنای تذکرات مقام معظم رهبری کارهای خود را پیش ببرند.

آناج: لطفا بفرمایید تا بحال چه مواردی در راستای امر به معروف و نهی از منکر در دستورکار ستاد قرار گرفته است؟ آیا اقدامات انجم شده بازتاب داشته است؟

ما بیشتر در حوزه ی آموزش فعالیت کرده ایم که بازتاب آن را نیز به عینه مشاهده کرده ایم. برای مثال گزارش هایی که در ماه رمضان به خاطر ساختار شکنی برخی غذاخوری و تظاهر به روزه خواری، از مردم دریافت می شد و ما نیز با حضور در محل تذکرات لازم را ارائه می دادیم و خوشبختانه تحت تاثیر همین تذکرات بود که دیگر خاطی آن منکر را تکرار نکرد.

درواقع ما به موارد معروف و منکری که کدگذاری کرده بودیم، رسیدیم اما  بیشتر موفقیت های ما در حوزه آگاه سازی و آموزش است چرا که وظایف مترتب بر سازمان تبلیغات نیز در همین راستاست. اگر این آموزش ها به خانواده ها و آحاد مردم سرایت پیدا کند و از طریق رسانه ها و صدا و سیما نیز آموزش هایی ارائه شود، کاربردی تر شده و نتایج مطلوبی را در پی خواهد داشت. به هرحال وظایف تعیین شده برای سازمان تبلغات محقق شده و ظهور و بروز آن در شهرستان ها و مرکز استان ملموس بود.

آناج: علت اهمیت قول نرم در امر به معروف و نهی از منکر چیست؟

افراط و تفریط  همواره در جامعه دردسر ساز است و اسلام نیز دین مهربانی و عطوفت و اعتدال است. اگر بخواهیم در حوزه های مختلف موفقیت کسب کنیم، باید با عطوفت برخورد کنیم. اهمیت این امر را می توان از خلق پیامبر(ص) برداشت کرد که خداوند ی فرماید صاحب خلق عظیم است که اگر غیر از این بود همه از اطراف ایشان پراکنده می شدند.

افراد سلایق و نظرات متفاوتی دارند اما به هر سلیقه ای که هستیم باید به دور از افراطو تفریط و با رعایت اعتدال پیش برویم تا بتوانیم به اهداف پیش بینی شده برسیم. تجربه نشان داده کسانی که حد اعتدال را رعایت کرده اند در امور فرهنگی موفق بوده اند و ما نیز اگر در موضوع امر به معروف و نهی از منکر تند و سخت برخورد کنیم قطعا وضعیت بدتر می شود. ما باید به صورت نرم فرهنگ سازی کنیم و مردم را از معایب و تبعات منکرات و غفلت از امر به معروف و نهی از منکر آگاه کنیم.

وظیفه ی ما تذکر لسانی با قول نرم است و باید چند بار تذکرات لازم را به خاطی بدهیم اما اگر کارساز نبود آنگاه او را به مراجع قانونی معرفی می کنیم.

حرف آخر . . .

گرچه تمام قوانین ما محکم و متقن است اما فارغ از بحث قانون باید با مهربانی و عطوفت تذکر بدهیم و کارمان را برای خدا و دلسوزانه پیش ببریم که قوانین کشوری نیز در مورد خاطیان جاری خواهد شد. اگر مهربانی بستر بگسرد، جرم ها و انگیزه های منکر هم برچیده می شود.

به عنوان فردی که سال ها در حوه فرهنگ دینی خدمت کرده ام باید بگویم آحاد مردم نیاز به اطلاعات عمومی دارد. اطلاعات عمومی نیز حادث نمی شود مگر اینکه خانواده ها، صدا و سیما، دانشگاه ها، روحانیون و غیره احساس تکلیف نمایند و به قدری اگاه سازی کنند که امر به معروف و نهی از منکر ملکه ی ذهن مردم شود چراکه اشاعه ی معروف از خود معروف بهتر و اشاعه ی منکرات بدتر از خود منکرات است.